1865 yilda Anhorning chap sohilida, Qaytmas darvozasi yaqinida harbiy qal’a qurilgan. Baland yer uyumlari va g‘isht devorlari parchalari bilan o‘ralgan qal’aga uchta darvozadan kirish mumkin edi. Ulardan asosiysi — sharqiy darvoza, eng chiroylisi — hozirgacha saqlanib qolgan va poytaxtning sayyohlik diqqatga sazovor joylaridan biridir.

O‘tgan asrning 70-yillarida sobiq qal’a hududida attraksionlar va kinoteatrga ega “Pioner” bog‘i paydo bo‘lgan. Bu yerda sayr qilgan bolalar albatta saqlanib qolgan darvozalarga chirmashib chiqishgan.

O‘tgan asrning 90-yillarida sobiq qal’a hududida bog‘ o‘rniga Birinchi Prezident qarorgohi — Oqsaroy qurilgan. Hozir bu yer “Islom Karimov ilmiy-ma’rifiy yodgorlik majmuasi” bo‘lib, tashrif buyuruvchilar bu yerda Birinchi Prezidentga bag‘ishlangan fotoko‘rgazma va rasmlarni tomosha qilishlari, chiroyli bog‘da sayr qilishlari va o‘sha sharqiy darvozalarni suratga olishlari mumkin.

Aytgancha, ularga tashqaridan ham yaqinlashish mumkin — xalq orasida “Moviy gumbazlar” deb ataladigan xiyobonga chiqadigan to‘qqiz qavatli uylar orasidan o‘tib.

Darvozalarni ko‘zdan kechirar ekanmiz, ularning harbiy maqsadini unutib qo‘yamiz. Ular “Rus Turkistoni” binolariga xos bo‘lgan shaklli g‘isht terilishi bilan go‘zal ko‘rinib, ularga afsonaviy qiyofa bag‘ishlaydi.